Sport en ethiek
Wat is ethiek?
Ethiek is een begrip dat breed gehanteerd wordt. Daarom is het belangrijk om toch een definitie van ethiek mee te geven, vooraleer we ethiek toepassen op de sport.
Volgens Van Dale is ethiek “het geheel van morele principes”. Het decreet rond medisch verantwoorde sportbeoefening stelt ethiek als “het geheel van positieve waarden en daarmee verband houdende preventieve en curatieve maatregelen, bepalingen en aanbevelingen die eenieder in acht moet nemen met het oog op de bewaring en bevordering van de ethische dimensie in de sport. Deze waarden kunnen onder andere zijn: de rechten van het kind, inclusie, fairplay, de fysieke psychische integriteit van het individu, respect voor diversiteit, verantwoordelijkheidszin, solidariteit.”
Bovenstaande definities verwijzen al naar moraliteit en waarden. Het is daarom belangrijk om mee te geven dat er twee soorten ethiek zijn:
- Descriptieve ethiek: beschrijft enkel wat mensen denken te moeten zijn, doen of laten, zonder echt stelling te nemen.
- Normatieke ethiek: erkent dat er waarden en normen zijn, die als verplichtend in geweten dienen beschouwd te worden.
Sport en ethiek?
Als we met sport (en dus mensen) bezig zijn, handelen we steeds binnen een ethisch kader. Het ethisch kader gaat ruimer dan het juridisch kader. Het juridisch kader behandelt “harde onderwerpen” zoals
- Doping (decreet van 13 juli 2007 inzake medisch verantwoorde sportbeoefening)
- Veiligheid en geweld (“voetbalwet” van 10 maart 2003)
- Omkoping en corruptie (Belgisch strafrecht)
- Mensenhandel
- Transfers en vrijheid (decreet van 24 jullie 1996 tot de vaststelling van het statuut van de niet-professionele sportbeoefenaar)
- De rechten van het kind
- …
Maar ethiek gaat over méér dan bovenstaande zaken. Ethiek gaat ook over fair play, sport op maat van de kinderen (Sport op Jongerenmaat), de Panathlon-verklaring, verdraagzaamheid, seksualiteit, kwalitatieve begeleiding, …
Jouw federatie?
Héél wat erkende Vlaamse sportfederaties werken momenteel rond ethiek. Dit in de vorm van gedragscodes, postercampagne, aanpassing van reglementen, ... En er is nog meer op komst! Vanaf 1 januari 2011 zal elke erkende Vlaamse sportfederatie een of meerdere acties rond ethiek opstarten. Werkt jouw federatie ook rond sport en ethiek of sport op jongerenmaat? Ontwikkelde jouw organisatie een systeem met kwaliteitslabels? Of heb je vragen? Laat het ons weten!