Vanaf 1 januari 2011 werkten de erkende Vlaamse sportfederaties rond één of meerdere ethische thema's initiatieven uit. Verschillende sportfederaties waren reeds hiervoor actief rond ethiek in de sport. Deze mooie initiatieven kan de VSF alleen maar verder aanmoedigen!
Hieronder geven we enkele praktijkvoorbeelden mee van de sportfederaties.
FALOS vzw
FALOS vzw heeft voor hun sportclubs een affiche ontwikkeld met cartoons die de belangrijkste gedragsregels bevatten. Ook kunnen de sportclubs de individuele cartoons downloaden. Hier roept FALOS op om de cartoons die hen het beste passen op de publicaties van de sportclubs. De clubs kunnen kiezen uit zowel gedragsregels die zij belangrijk vinden als de cartoons die hun sport afbeelden.
FALOS beschikt ook over gedragsregels waarop deze cartoons gebaseerd zijn. De gedragsregels zijn eerder in 'gebiedende wijs' en dus een oproep om aangenaam met elkaar te sporten. De cartoons zijn dus een vereenvoudiging van deze regels. Deze gedragsregels zijn op hun beurt gebaseerd op hun "charter van de recreatiesport" en reeds jaren een richtlijn voor de sportfederatie.
Website: www.falos.be/downloads
Federatie Dans en Sport vzw
Fedes heeft vorig jaar een Ethisch Charter ingevoerd. Vanuit een diepe beleving over de maatschappelijke waarde van bewegen in een sociaal veilige context. Elke monitor/lesgever dient dit charter te ondertekenen vooraleer te kunnen aanvangen. Hier vind je een door monitoren ondertekend charter.
Website: www.fedes.be
Gezinssportfederatie - GSF vzw
De Gezinssportfederatie stimuleert hun sportclubs om een gedragscode op maat uit te werken voor de leden, ouders of trainers. HIerbij geeft de GSF aan haar sportclubs enkele tips en invullingen hoe ze precies aan de slag moeten gaan bij.
Website: www.gsf.be
GymnastiekFederatie Vlaanderen vzw
De GymnastiekFederatie Vlaanderen lanceerde midden 2008 haar postercampagne "Coole Gymmanieren". De campagne Coole Gymmanieren kreeg aandacht in ons VSF Magazine.
Met dit project wil de GymFed de trainers een hulp zijn in het pedagogisch en ethisch verantwoord aanbieden van gymnastiektraining. Het project richt zich in eerste instantie naar de trainers van de GymFed-clubs van recreatie tot topsport. Er wordt van de gelegenheid gebruik gemaakt ook de gymnasten een paar tips te geven.
Per maand werd een thema uitgewerkt rond de begeleiding van jonge sporters. Komen o.a. aan bod: omgaan met wedstrijdstress, positief zelfbeeld, gebruik van sarcasme en ironie, belang van rust en recuperatie,... De projecttools uit de ‘Coole gymbox’ kunnen zowel in de recreatieve als de competitieve groepen geïmplementeerd worden.
In het sportjaar 2008-2009 liep met succes de affichecampagne in de clubs. Vanaf september 2010 werd de tweede fase van het project ingezet. In deze tweede fase wordt verwacht dat de clubs doelgericht actie ondernemen. Via een oproep werden ‘Coole gymmedewerkers’ gevraagd, zij volgden een opleidingsavond.
Vanaf september 2010 gingen 63 ‘Coole gymmedewerkers’ aan de slag in de clubs. Om deze mensen te helpen werd, met de steun van de Vlaamse Gemeenschap, de 'Coole gymbox' ontwikkeld.
De 'Coole gymbox' bevat onder meer:
- De promotionele banner (100x70 cm) 'Coole gymclub' om uit te hangen in de gymhal.
- Een handige infomap met achtergrondinformatie, talrijke tips en leuke opdrachten die de sfeer in de groep nog leuker maken.
- Een cd met presentatie voor de interne clubcommunicatie.
- Stickers, wenskaarten, ... ter ondersteuning van de acties.
- Voorbeeldfiches, ontspanningscripts, ...
Website: www.gymfed.be
Koninklijke Belgische Korfbalbond - Vlaamse Liga vzw
Om de verschillende acties rond het jeugdbeleid meer zichtbaar te maken werd in de KBKB een directie “Jeugd” opgericht. Via deze directie worden alle jeugdinitiatieven gecoördineerd en wordt getracht een uniform beleid op het vlak van jeugdwerking uit te stippelen. Binnen de directie jeugd is er een jeugdsportcomité, een adviserend orgaan dat voor meer dan de helft bestaat uit korfballers en korfbalsters jonger dan 18 jaar. Deze mensen zullen de eersten zijn die de voorstellen en de resultaten van de acties kunnen beoordelen.
Ook is er in iedere club een "jeugdambassadeur" aanwezig. De ambassadeur is een vrijwillig medewerker uit de sportclub (ouder, bestuurder,...) die tevens ook het aanspreekpunt is in de club voor jeugdspelers. De jongeren kunnen bij de jeugdambassadeur terecht voor uiteenlopende zaken. Bijvoorbeeld kunnen ze hun ongenoegen uiten over de training, melden van onsportief of ongewenst gedrag,...
Website: www.korfbal.be
Koninklijke Vlaamse Voetbalbond vzw
De Koninklijke Vlaamse Voetbalbond ontwikkelde een presentatie om leden meer uitleg te geven over verschillende gedragsregels. De KVV ontwikkelde aparte gedragsregels voor spelers, begeleiders, ouders, scheidsrechters, bestuurders, trainers en toeschouwers. De belangrijkste gedragsregels werden op een poster gedrukt.
Website: www.kvv.be
Nederlandstalig Kano Verbond vzw
Clubs van het Nederlandstalig Kano Verbond vzw kunnen in functie van het jeugdproject "jeugdinvest" een fair play code opstellen. Clubs tonen hiermee aan dat fairplay een belangrijke waarde is binnen de clubwerking. Dit kan zowel toegepast worden binnen de competitie als binnen de breedtesport/ recreatie. Hier vind je een voorbeeld van een fair play code.
Website: www.nkv.be
Vlaamse Baseball en Softball Liga vzw
De Vlaamse Baseball en Softball Liga vzw stelde in het kader van Fairplay een convenant op voor de sportclubs waarbij verklaard wordt om op elke wedstrijd en training alle aanwezige spelers minstens 50 procent speelkansen te geven gedurende de gehele wedstrijd en training. Hierbij zijn de speelkansen van de spelers belangrijker dan winst of verlies van een wedstrijd. Dit convenant moet ondertekend worden door de coaches of trainers.
Website: www.baseballsoftball.be
Vlaamse Basketballiga vzw
In de Vlaamse Basketballiga kunnen enkel gediplomeerde trainers aan de slag.
Website: www.vlaamsebasketballiga.be
Vlaamse Confederatie Hengel-, Honden- en andere Dierensporten V.C.H.H.D. vzw
In het kader van de BLOSO-voorschriften rond Ethisch Verantwoord Sporten plant de V.C.H.H.D. vzw de komende jaren te werken rond speciale of voorbehouden plaatsen voor personen met een beperking, dit onder de werktitel 'Eazy Spots'. De obstakels voor hen zijn vaak te groot: moeilijke bereikbare visplaatsen, onverharde terreinen, gebrek aan rolstoelhellingen,... De bedoeling is om in een eerste fase in kaart te brengen welke openbare waters en clubvijvers over speciale faciliteiten beschikken, om daarna tot een vast protocol en draaiboek te komen om andere hengelclubs te stimuleren een of meerdere Eazy Spots op hun water in te richten.
Ook werd in 2011 op de Hengel Expo de Hengelsportpromotieprijs uitgereikt, die in functie stond van het Thema "Ethisch Verantwoord Sporten" en specifiek in het teken van de werking met "Andersvaliden". Diverse studies hebben immers aangetoond dat hengelen bijzonder heilzaam is voor jongeren met een fysieke of mentale beperking.
Website: www.vchhd.be
Vlaamse Handbalvereniging vzw
De Vlaamse Handbalvereniging ontwikkelde een poster rond ethiek in de handbalsport.
De poster kadert in een groter geheel. (zie PowerPoint presentatie)
De VHV wil zich inzetten op de supporters, spelers en trainers, maar de focus ligt in 2012 op supporters. In 2012 verschijnt een extra flyer, die aan de supporters zal uitgedeeld worden.
De slogan die de VHV gebruikt is: "Hou het fijn rond het plein!" De federatie wil iedereen stimuleren om de sport op een positieve manier te benaderen. De VHV heeft een code 7 (positieve gedragsregels) opgesteld voor supporters, trainers en spelers. Deze worden op verschillende tijdstippen vrijgegeven.
Website: www.handbal.be
Vlaamse Liga Gehandicaptensport vzw
De Vlaamse Liga Gehandicaptensport besteedt steeds meer aandacht aan fairplay en daarom ontwikkelen ze acties rond dit thema. Daarnaast onderschrijft de federatie de Panathlon verklaring over ethiek in de jeugdsport. Maar ethiek gaat verder dan de jeugdsport. Aanvullend werkten ze gedragscodes voor de verschillende doelgroepen uit. Zij vormen een ethisch kader voor fairplay op niveau van de federatie en haar clubs.
Website: www.vlg.be
Vlaamse Liga Paardensport vzw
De Vlaamse Liga Paardensport startte in 2011 met de actie " Ik maak het verschil."
Website: www.ikmaakhetverschil.be
Vlaamse Roeiliga vzw
De Vlaamse Roeiliga heeft gekozen om een 3-tal acties uit te werken rond het thema "solidariteit”. Bij de eerste actie is het de bedoeling dat de leden van de verschillende roeiclubs een cartoon e.d. inzenden dat op een humoristische manier een knelpunt met betrekking tot solidariteit in de werking van de roeiclubs en Vlaamse Roeiliga aan het licht brengt. De winnaar krijgt een waardebon van 50€ bij Tebo Rowing. Later volgt een twee actie, deze zal gericht zijn naar het bestuur van de roeiclubs. Een derde actie zal gericht zijn naar de trainers. De sportclub die op het einde van de rit (eind 2012) de meeste inspanningen geleverd heeft met betrekking tot solidariteit, wint een zeiltrip voor 12 personen.
Website: www.vlaamse-roeiliga.be
Vlaamse Rollerbond vzw
Sinds enige tijd wordt in het skeeleren opnieuw op vier wielen gereden in plaats van op vijf, waarbij de diameter van de wielen dan niet (5 x) 90, maar (4 x ) 100 mm bedraagt. Hierdoor kunnen grotere snelheden ontwikkeld worden. De Vlaamse Rollerbond stelde wij vast dat ook zeer jonge renners naar de 100 mm wielen grijpen. Dat betekent dat ze op zeer jonge leeftijd een te zware belasting opgelegd krijgen. De Vlaamse Rollerbond wil de jongeren beschermen tegen te zware (over-) belasting en zal daarom in samenspraak met haar medische commissie de wielkeuze voor jongeren beperken en reglementeren. Omdat het meestal de ouders en trainers zijn die de wielkeuze van de jongere bepalen, zullen zij hierover uitgebreid geïnformeerd worden.
Website: www.rollerbond.be
Vlaamse Schermbond vzw
Er werden in 2010 richtlijnen gepubliceerd voor het opstellen van een gedragscode voor trainers en voor schermers. Erna volgden de richtlijnen voor het opstellen van een gedragscode voor scheidsrechters. Deze actie rond EVS promootte ook het ondertekenen van de Panathlon Verklaring. In 2012 wordt het gebruik van een gedragscode gekoppeld aan het puntensysteem van het subsidiereglement.
Website: www.vlaamseschermbond.be
Vlaamse Squashfederatie vzw
De Vlaamse Squashfederatie vzw werkte een poster uit rond ethiek/fair play. Ongeveer dezelfde tekeningen werden gedrukt op een mapje die aan alle jeugdleden van de Vlaamse Squashfederatie gegeven werd. De Vlaamse Squashfederatie werkte ook nog enkele andere posters uit rond fair play in 2011.
Website: www.vsf.be
Vlaamse Tafeltennisliga vzw
De VTTL stimuleert haar sportclubs om concrete acties rond fairplay bij de jeugdspelers aan te brengen. In elke Baak-nieuwsbrief (=nieuwsbrief van de VTTL) verschijnen er 2 tips i.v.m. fairplay. De clubs kunnen deze tips zichtbaar afficheren in het clublokaal en/of op de clubwebsite.
Website: www.vttl.be
Vlaamse Tennisvereniging vzw
Delta Lloyd FairPlay-actie
De Vlaamse Tennisvereniging hecht al enkele jaren belang aan fairplay met de Delta Lloyd FairPlay-actie. Deze actie bevat enkele orginele ideeën: zo verschijnt op de VTV-website een tip van de week en goot de VTV enkele fair play-dilemma’s in meerkeuzevragen. Ook werden bierviltjes ontworpen met meerkeuzevragen: een originele communicatiedrager. De VTV ontwikkelde een PowerPointpresentatie die de tennisclubs kunnen gebruiken om de acties rond fairplay aan hun leden en ouders voor te stellen.
Website: www.vtv.be
Vlaamse Vereniging voor Golf vzw
De Vlaamse Vereniging voor Golf werkt rond het thema Fairplay. De VVG heeft dan ook als doelstelling het bewaren en bewaken van de fairplay binnen de golfsport.
Doordat er in de golfsport 'bijna' altijd zonder scheidsrechter wordt gespeeld, is dit een belangrijk thema. De geest geest van het golfspel gaat er om dat, hoe gedreven de speler ook is, men onder alle omstandigheden hoffelijk en sportief gedrag vertoont.
Daarom start de VVG dit jaar met een affichecampagne rondom het thema “Fairplay” met de leuze “Fairplay, daar begint het mee. Play Fair!”
Om de 2 maand verschijnt er op hun website en in de clubs een nieuwe affiche.
Website: www.golfvlaanderen.be
Vlaamse Zwemfederatie vzw
De Vlaamse Zwemfederatie startte vorig jaar een project op, met een gelijkaardige vertrekbasis als dat van de GymFed: maandelijks een poster met tips. Daarnaast ontwikkelden ze meer concrete “doe-vormen” zoals verhaaltjes en opdrachten.
Website: http://zwemfed.be/clubsite/evs
Voetbalfederatie Vlaanderen vzw
Speelgelegenheid
De Voetbalfederatie Vlaanderen is van mening dat elk kind minimum de helft van de speelgelegenheid dient te krijgen. Niet alleen omdat een wedstrijdsituatie de krachtigste leeromgeving is, ook omdat elke jeugdvoetballer, los van niveau en geslacht, het verdient om wedstrijden te mogen spelen - op voorwaarde dat hij/zij op regelmatige basis komt trainen. Hoewel dit speelgelegenheidsprincipe ook wel vervat zit in de Panathlonverklaring, moedigen zij de clubs sterk aan om dit in een reglement of convenant met de jeugdtrainers te gieten.
Website: www.voetbalfederatievlaanderen.be
Waterski Vlaanderen vzw
Jeugdsportlabel
Met het jeugdsportlabel wil de Waterski Vlaanderen het aanbod van hun sport naar de jeugd toe kwalitatief verbeteren. Het project is niet bedoeld om de dagelijkse werking van de club te financieren, maar om nieuwe maatregelen te ondersteunen die de kwaliteit van de jeugdbegeleiding verbeteren. Het jeugdsportlabel is onderverdeeld in drie categorieën, een ster, twee sterren en drie sterren, dit volgens de behaalde criterias door de clubs.
Elke club die een 2 of 3 sterrenlabel heeft, heeft de Panathlon Verklaring ondertekend en hangt een affiche. Als club moeten ze niet alleen achter de waarden staan van de Verklaring, maar ook actief aanbrengen aan hun jeugd.
Website: www.waterskivlaanderen.be
Wielerbond Vlaanderen vzw
Tijdens de Open Wielercross op Provinciaal Recreatiedomein Zilvermeer zetten de jonge deelnemers de wedstrijdcommissarissen in de bloemetjes. (16 oktober 2011) De gebruikelijke patronen werden even doorbroken om de jonge sporters te leren om respect te hebben voor de mensen die het uitoefenen van hun sport mogelijk maken. De afgevaardigden kregen elk een symbolische ruiker bloemen overhandigd. Met de actie wou organisator de Vlaamse Wielerschool ook wijzen op de nood van fair-play in de wielersport.
Website: www.wielerbondvlaanderen.be