Pakketreizen in de sportsector

Op 1 juli 2018 treedt de nieuwe wet over de verkoop van pakketreizen, gekoppelde reisarrangementen en reisdiensten in werking. Deze wet beoogt de omzetting van een Europese richtlijn. Aangezien de wet gevolgen kan hebben wanneer je (sport)reizen organiseert, lichten we de krachtlijnen en uitzonderingen toe.

De nieuwe reiswet geldt enkel indien het om reizen van meer dan 24u gaat. Ze is van toepassing op alle professionelen die als organisator of bemiddelaar pakketreizen verkopen of gekoppelde reisarrangementen faciliteren, en op organisatoren en doorverkopers die als tussenpersoon reisdiensten verkopen. (Voor alle wettelijke definities kan je onderaan dit artikel terecht.) 

Die (rechts)personen moeten in bovenstaande situaties een aantal verplichtingen nakomen, die leiden tot extra administratie:

  • verplicht precontractuele informatie verstrekken
  • over een verzekering tegen financieel onvermogen beschikken
  • de overeenkomst correct en volledig uitvoeren

Door een aantal uitzonderingsvoorwaarden zullen sportgerelateerde activiteiten in veel gevallen niet onder de nieuwe reiswet vallen. De FOD Economie verduidelijkt de toepassing van de reiswet in haar guidelines, met specifieke voorbeelden. Deze werden in samenspraak met het middenveld (o.a. ook de sportsector) opgesteld.

Organiseren van sportkampen met overnachting

In de guidelines komt de vraag aan bod: is het aanleren en onderwijzen van een sport door gediplomeerde lesgevers aan kinderen een toeristische dienst? Wanneer iets intrinsiek deel uitmaakt van een andere reisdienst wordt dat niet als aparte toeristische dienst beschouwd.

Concreet betekent dit: wanneer de sportlessen onlosmakelijk deel uitmaken van het verblijf in het sportcentrum of sportkamp, worden deze lessen niet als een aparte toeristische dienst beschouwd. Het organiseren van een sportkamp wordt als een reisdienst beschouwd.

Voor het aanbieden van reisdiensten val je slechts onder de wet wanneer de reisdiensten afzonderlijk verkocht worden door een organisator of doorverkoper. Aangezien "organisator" wordt gedefinieerd als een professioneel die pakketreizen samenstelt en verkoopt, of een professioneel die de gegevens van de reiziger aan een andere professioneel overdraagt, zullen heel wat sportfederaties/sportclubs niet beschouwd worden als organisator. Let op: In sommige gevallen zal een sportfederatie wél beschouwd worden als professioneel en dan is de wet wél van toepassing, indien niet aan de 3 voorwaarden tot uitzondering is voldaan (zie verder). Bv. in het geval van sportfederaties die sportkampen op een niet incidentele manier, met realisatie van een bepaalde winst en waarbij de doelgroep geen beperkte groep is, naar het buitenland organiseren waarbij vervoer en verblijf als reisdiensten worden aangeboden.

Drie voorwaarden die leiden tot vrijstelling

Sportfederaties/sportclubs die reizen organiseren zullen zich in een aantal situaties kunnen beroepen op de drie cumulatieve voorwaarden (incidenteel, zonder winstoogmerk en een beperkte groep reizigers) om niet onder het toepassingsgebied te vallen. Belangrijk is dat de drie voorwaarden moeten worden onderzocht in relatie tot de professioneel die de pakketreis of het gekoppeld reisarrangement aanbiedt.

Hierbij verwijst men naar twee criteria, nl. op regelmatige wijze (niet incidenteel) een activiteit uitoefenen en dat er daarbij een zeker niveau van organisatie is (duurzaam deelnemen aan het economisch leven). Aan de hand van een aantal vragen die beantwoord worden in de guidelines, krijgen we een beter zicht op de reikwijdte van deze voorwaarden. Belangrijk is wel op te merken dat de toelichting hieronder een interpretatie is en dat het uiteindelijk steeds de hoven en rechtbanken zullen zijn die zich zullen moeten uitspreken over het al dan niet voldaan zijn aan de voorwaarden.

 

Zijn de 3 voorwaarden tegelijk voldaan, dan is de wet niet van toepassing.

Eerste voorwaarde: incidenteel

Er wordt in de guidelines geen definitie gegeven van "incidenteel karakter", maar men geeft aan de hand van enkele voorbeelden een indicatie. Zo kan je ervan uitgaan dat wanneer een sportfederatie/sportclub:

  • 1 reis organiseert, deze uiteraard incidenteel is
  • 1 reis per afdeling organiseert voor verschillende afdelingen, dit incidenteel is
  • verschillende reizen organiseert voor verschillende afdelingen op verschillende momenten, dit incidenteel is

We herhalen dat sportkampen buiten het toepassingsgebied vallen (geen aparte toeristische dienst, zie hoger).


Tweede voorwaarde: zonder winstoogmerk

De guidelines zeggen dat je moet nagaan of de professioneel effectief winst nastreeft. Als enkel de kosten gedekt worden, dan is er geen winstoogmerk. Indien er een klein overschot of een marginale winst wordt gerealiseerd, dan is er nog steeds voldaan aan de voorwaarde "zonder winstoogmerk", op voorwaarde dat het overschot niet systematisch en opzettelijk wordt gerealiseerd. De guidelines kunnen hier geen cijfer op kleven.
 

Derde voorwaarde: een beperkte groep reizigers

  • Ook hier kan geen getal op worden gekleefd. De guidelines halen aan dat de "leden" van een vereniging, aangevuld met de noodzakelijke begeleiders, een beperkte groep reizigers kunnen zijn. Als echter iedereen, zonder te voldoen aan bepaalde voorwaarden, op een gemakkelijke manier lid kan worden, is er volgens de guidelines geen sprake meer van een beperkte groep. De ledengroep mag niet onderhevig zijn aan constante wijzigingen.
  • Daarnaast mag er ook geen publieke communicatie worden gevoerd, wat dit criterium een stuk lastiger maakt om aan te voldoen.
  • In de Memorie van Toelichting staat vermeld dat reizen die worden aangeboden door sportverenigingen gezien worden als reizen voor een specifieke doelgroep, op voorwaarde dat ze niet aangeboden worden aan het grote publiek.

Extra informatie

Wil je meer weten over de impact van deze wetgeving op de specifieke situatie van jouw sportfederatie? Dan kan je rechtstreeks contact opnemen met de FOD Economie, aangezien zij als maker van de guidelines een zo correct mogelijke interpretatie van de wetgeving kunnen geven.

Wettelijke definities

Pakketreis

De combinatie van ten minste twee verschillende soorten reisdiensten voor dezelfde reis of vakantie, ingeval:

  • deze diensten, ongeacht of er afzonderlijke overeenkomsten worden gesloten met verschillende reisdienstverleners, worden
  • gekocht van verschillende professionelen via onderling verbonden onlineboekingsprocedures, waarbij de naam, betalingsgegevens en het e-mailadres van de reiziger worden overgedragen van de professioneel met wie de eerste overeenkomst wordt gesloten naar een andere professioneel (of professionelen) en er met de laatstgenoemde professioneel uiterlijk 24u na de bevestiging van de boeking van de eerste reisdienst een overeenkomst wordt gesloten
Gekoppeld reisarrangement

Ten minste twee verschillende soorten reisdiensten die voor dezelfde reis of vakantie worden aangekocht, welke geen pakketreis vormen en waarvoor afzonderlijke overeenkomsten worden gesloten met verschillende reisdienstverleners, waarbij een professioneel:

  • tijdens één bezoek of contactmoment met het eigen verkooppunt het apart selecteren en apart betalen van elke reisdienst door de reiziger faciliteert of
  • op gerichte wijze de aankoop van ten minste één aanvullende reisdienst bij een andere professioneel faciliteert waarbij uiterlijk 24h na de bevestiging van de boeking van de eerste reisdienst een overeenkomst met die andere professioneel wordt gesloten
Reisdienst

Er bestaan vier types reisdiensten, namelijk:

  • passagiersvervoer
  • accommodatie die niet voor bewoning is bestemd (hotel, vakantiewoning,...)
  • verhuur van auto’s of andere motorvoertuigen (fietsen of boten vallen hier niet onder!)
  • andere toeristische diensten zoals toegangskaarten voor sportevenementen, rondleidingen, skipassen, verhuur van fietsen of sportuitrusting,…
Professioneel

Iedere natuurlijke of rechtspersoon, die m.b.t. onder deze wet vallende overeenkomsten handelt, mede via een andere persoon die namens hem of voor zijn rekening optreedt, in het kader van zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit, ongeacht of hij optreedt als organisator, doorverkoper, professioneel die een gekoppeld reisarrangement faciliteert of reisdienstverlener.

Organisator

Een professioneel die pakketreizen samenstelt en deze rechtstreeks dan wel via of samen met een andere professioneel verkoopt of te koop aanbiedt, of de professioneel die de gegevens van de reiziger aan een andere professioneel overdraagt.

Doorverkoper

Een professioneel, anders dan de organisator, die pakketreizen verkoopt of te koop aanbiedt die door de organisator zijn samengesteld.

Auteur: 
Lien Berton