Sport en innovatie. Afbakening en ondersteuning please!

Sport en innovatie, twee begrippen die – zo lijkt het wel – met elkaar verstrengeld zijn anno 2019. Versterken, vernieuwen, out-of-the-box, durven, nadenken, doen,… Wat is innovatie? Hoe ga je als sportfederatie om met dit (container)begrip? Schoenmaker, blijf bij uw leest. Maar hey… mis de boot ook niet!

Een interview. In’t kwadraat. Want voor een onderwerp als innovatie mag dat. Bedankt aan Kristof De Mey en Bruno D’Hulster om samen met ons te “penstormen” over het hoe en wat van een begrip met bergen potentieel en heuvels argwaan. Beleefdheid eerst, ook nog altijd in de 21e eeuw. Kristof en Bruno dus.

Maar met wie hebben we juist het genoegen en voor welke organisatie werken jullie?

Kristof (De Mey): “Ik werk als Sports Technology & Business Developer voor Victoris, een multidisciplinaire groep van onderzoekers verbonden aan de Universiteit Gent met gedeelde interesse in en focus op technologische evolutie en innovatie in sport. Vanuit Victoris gaan we volop voor samenwerking in de sport (tussen onderzoek en bedrijven, start-ups, sportfederaties en -clubs enzovoort). Bruno – a.k.a. de man van het SportKompas - is aan UGent mijn deeltijdse collega en heeft veel ervaring met innovatie en digitalisering als consultant uit zijn vroegere bedrijfsleven. Verder werkt hij voor SportaMundi, een vzw met als missie om onderzoeksresultaten op vlak van sport uit te rollen in de non-profit sportsector. En daar is het SportKompas een mooi voorbeeld van."

Bruno (D’Hulster): “Het SportKompas is eigenlijk het eerste grote project binnen SportaMundi, wat nog een frisgroene organisatie is, ontstaan uit de maatschappelijke werking van de UGent. Het SportKompas is een oriëntatietool – ontwikkeld door de universiteit - om kinderen van 8 tot 10 jaar te helpen bij het maken van een goede sportkeuze. Via SportaMundi krijgt de tool praktijktoepassing in scholen en gemeenten. Bij UGent lopen er nog een aantal interessante onderzoeken binnen het domein van talent, coaching en onderwijs die we op termijn via SportaMundi ter beschikking willen stellen aan de non-profitsector."

Hoe zouden jullie innovatie in sport afbakenen? Kan het echt “vanalles” zijn wat “nieuw” aanvoelt of zijn er toch bepaalde vormvereisten om van innovatie te kunnen spreken?

Kristof: “Innovatie kan allerlei vormen aannemen en er bestaan dan ook diverse definities. Hoe je het ook bekijkt, het gaat om iets nieuws (een product, dienst, proces, methode, model,…) dat een vleugje originaliteit bevat en niet blijft bij theorie, maar daadwerkelijk wordt geïmplementeerd. En, indien succesvol, ook een impact creëert in de praktijk. Puur onderzoek is daarom nog geen innovatie. Zuivere ontwikkeling van iets nieuws is dat ook niet. Iets gebruiken wat al bestaat noemt men implementatie. Innovatie gaat dus verder dan dat en het is daarom ook meer risicovol.

Wat vinden jullie belangrijk aan innovatie?

Kristof: “Innovatie om de innovatie heeft uiteraard geen zin. Je vertrekt best vanuit een probleem of ambitie. Het leuke is dat het gaat om zaken die niet voor de hand liggen, maar die je toch wil realiseren. Helderheid brengen in de vraagstelling, brainstormen over oplossingen om dan terug vanuit de realiteit een concept te creëren en acties te formuleren.“ Bruno: “Bij innovatie denk je dikwijls “omgekeerd”, tegen de stroom in. Zo kan je vastgeroeste gewoontes doorbreken.”

Waar situeert “SportUp” zich in het verhaal?

Kristof: “SportUp is ontstaan vanuit het gegeven dat er meer en meer startups zijn die iets (willen) ondernemen in de sport met behulp van technologie of andere producten of diensten. In 2017 zijn we vanuit Victoris gestart met het samenbrengen van dergelijke ondernemers om ervaringen uit te wisselen, synergieën te creëren en te kijken hoe elk met zijn of haar idee best aan de slag kan gaan. Binnen SportUp zijn er - naast de community events (SportUp Meet) - twee trajecten waar startups aan kunnen deelnemen. SportUp Boost is een 3 maanden durend traject waarin gedurende 9 dagen startups geholpen worden met de basisaspecten van hun bedrijf. SportUp Start is vervolgens het één jaar durende imec.istart traject, waarbij de startup naast allerhande workshops, coaching en events ook 50.000 euro investeringen ontvangt in ruil voor 6% van de aandelen.”

Even de vertaalslag. Stel: ik speel als sportfederatie met een idee, maar weet niet hoe eraan te beginnen. Hebben jullie raad?

Kristof: “Het belangrijkste is vaak dat je je idee kan aftoetsen bij mensen die een beetje ervaring hebben binnen dit domein. Vanuit SportUp zijn wij steeds bereid om als eerste klankbord te fungeren, maar vergeet zeker ook niet je collega's, je beoogde doelgroep,... Of waarom niet je partner of beste vriend(in). Bruno: ”We kunnen ook advies geven over de aanpak om je idee te realiseren. Binnen federaties is er dikwijls weinig budget of is er weinig extra tijd. Mits wat creativiteit kan je toch al één en ander bereiken. We helpen graag om mee te denken naar mogelijke oplossingen of naar externe partijen om mee samen te werken.”

Hebben jullie een aantal recente voorbeelden van innovatie in de sportsector door samenwerking met de academische wereld?

Kristof: “Enerzijds komen een aantal innovaties tot stand vanuit de academische wereld. In de topsport  is er bijvoorbeeld het Muscle Talent Scan project van Prof. Derave. Deze methode maakt het mogelijk om (trage versus snelle) spiervezels van atleten in kaart te brengen door middel van een scan in plaats van een biopsie en labotesten. Dergelijke metingen zijn relevant in talentidentificatie, personalisatie van training en risico-inschatting op spierblessures.
Anderzijds ontstaan samenwerkingen met de academische wereld ook vanuit de bedrijfswereld. Zo loopt er momenteel een project waarbij een bedrijf gespecialiseerd in fietsafstellingen samenwerkt met een "internet en data science groep" aan de UGent (Prof. Verstockt). Het bedrijf verzamelde grote hoeveelheden data omtrent de positionering van de renner op de fiets, maar miste specifieke expertise op vlak van data-analyse om slim de data te gebruiken. Dankzij deze samenwerking kunnen ze nu een competitief voordeel creëren ten opzichte van hun concurrenten en ervoor zorgen dat hun technologie nog beter en breder ingezet wordt.”

Recent werkten jullie samen met Wind en Watersport Vlaanderen in het kader van hun innovatieproject. Dankzij die samenwerking is het project volledig getransformeerd. Kunnen jullie toelichten hoe dit gegaan is?

Kristof: “Het innovatieproject is gestart met een gebruikersstudie rond de centrale vraag: wat wil de Vlaamse watersporter (als het gaat om gebruik van technologie)? Deze studie is uitgevoerd vanuit UGent-Victoris op basis van de expertise binnen de onderzoeksgroep MICT. Dit vormde meteen de basis voor de volgende stap, waarin meer concrete concepten werden uitgewerkt.”

Bruno: “Het oorspronkelijke idee was om een bestaand project - waarbij met een “wearable” wordt gemeten hoe hoog kitesurfers springen - uit te rollen naar alle zeil- en surfdisciplines. We merkten echter doorheen het proces dat WWSV (Wind en Watersport Vlaanderen) vooral interesse had om meer mensen naar watersport te trekken en ze ook langer recreatief te laten watersporten. Na verschillende workshops met watersporters en mensen uit verschillende clubs kwamen we tot een concept van een “portaal”, een geïntegreerde website waar iedereen gemakkelijk zijn weg naar het aanbod aan instaplessen kan vinden en opvolgend deel kan uitmaken van een “watersport community”. Op het portaal kan de federatie dan met de clubs samenwerken voor het plaatsen van evenementen, “challenges”, inschrijvingen, praktische info, verhalen van rolmodellen, etc. Alles wordt gekoppeld aan een “backoffice” zodat meteen ook de administratie verlicht wordt.”

Klik door naar het portaal "Ik watersport".

Is het nieuwe digitaal platform van WWSV ook potentieel interessant voor andere sportfederaties?

Bruno: “Absoluut. We denken dat 70% van de functionaliteiten voor elke federatie nuttig is, zoals een centrale kalender voor evenementen, een online shop van instaplessen van de clubs, overzichtelijke informatie over die clubs en hun vervolgaanbod, een community van recreatieve sporters, een administratieve integratie met clubs, maar ook een online portaal waar sporters uitgedaagd kunnen worden. We zijn momenteel in gesprek met enkele softwarebedrijven die een multifederatieplatform kunnen bouwen en daar ervaring mee hebben. We hopen dat WWSV in de zomer van start kan gaan als pilootproject en tegen het einde van het jaar al een eerste deel in gebruik heeft. Indien andere federaties graag mee op de kar willen springen, nemen ze best contact met WWSV (Tommy Maenhaut), ze staan zeker open voor samenwerking”.

Auteur: 
Leen Magherman