Steeds meer basisscholen aan de slag met het SportKompas

Al meer dan 15.000 kinderen van 8 tot 10 jaar konden via het SportKompas ontdekken welke sporten bij hen passen. Dat gebeurt op basis van hun fysieke vaardigheden, wat ze leuk vinden en wat hun intrinsieke motivatie of mogelijke barrières zijn. Het SportKompas is een wetenschappelijk onderbouwde oriëntatietool, die volop geïmplementeerd wordt in Vlaanderen.

Ook in het nieuwe Vlaamse regeerakkoord is er aandacht voor het SportKompas. Het Vlaamse sportbeleid waakt erover dat de tool de komende jaren in alle Vlaamse scholen kan ingezet worden om jongeren te oriënteren. Een juiste sportkeuze is immers cruciaal, om zo lang mogelijk te blijven sporten. Het onderwijs is de meest logische en effectieve partner om het project structureel aan te bieden aan alle kinderen. Het hele verhaal verloopt in nauwe samenwerking met de gemeentelijke sportdienst.
 

I DO - I LIKE - I AM

Het SportKompas bestaat uit drie waardevolle luiken. Een eerste luik (I DO) laat toe om te ontdekken welke sporten het beste passen bij de fysieke en motorische vaardigheden van een kind. 15 beweegoefeningen meten lenigheid, kracht, evenwicht, coördinatie en uithouding.

De content van de fysieke tests is haalbaar vanaf de leeftijd van 8 jaar. Om die reden ligt de focus van het SportKompas op het 3e en 4e leerjaar van het lager onderwijs. De SportKompas-coördinator (aangesteld door school of gemeente) leidt de fysieke testafname in goede banen.

Het twee luik (I LIKE) is een interactieve webapplicatie waarmee je als kind, samen met mascotte Sporti, kan uitzoeken welke sporten je leuk vindt. Je kan dan wel aanleg hebben voor een bepaalde sport, dat betekent niet noodzakelijk dat je die sport ook leuk vindt. Probeer I LIKE zeker zelf eens uit op ilike.sportkompas.be, dan zie je meteen wat het inhoudt.

Een beeld uit de interactieve app "I Like"

Het derde luik (I AM) is een digitale vragenlijst die inzicht geeft in de persoonlijke context en motivatie van een kind. Doet het kind reeds aan sport, zo ja welke? Vindt het kind de sport leuk? Wat zijn de mogelijke barrières om een sport te starten?
Met luik twee en drie kunnen de scholen, samen met de leerlingen, zelf aan de slag.
 

Naar een duurzame sportbeleving...

Wat gebeurt er met die testresultaten en waar zit de enorme meerwaarde?
Eerst en vooral kan de tool het potentieel van kinderen herkennen. Ieder kind krijgt een persoonlijke fiche met daarop 7 sporten die het best bij hem of haar passen. Bij redenen voor drop-out wordt vaak gekeken naar psychologische factoren, maar je kan via het SportKompas ook op basis van fysieke resultaten voorspellen of een bepaalde sport haalbaar is (en blijft) op lange termijn.

Daarnaast zit de kracht in de verbindende rol die de sportfunctionaris kan spelen tussen de scholen en het aanbod van lokale sportclubs. Van zodra via de I Like App duidelijk wordt welke activiteiten een kind graag doet, kan de sportfunctionaris hem of haar wegwijs maken in het sportaanbod van de gemeente. Help je een kind de weg te vinden van bij de sportleerkracht naar de gepaste sportclub, dan zorgt dat uiteindelijk voor meer gemotiveerde en vaardige sporters en minder drop-outs.

Ook sportleerkrachten kunnen met de testresultaten, die zijn samengebracht op een digitaal platform, aan de slag en differentiëren in de sportles. Het beweegniveau van kinderen is vaak wisselend. Leerlingen die bijvoorbeeld in een bepaalde beweging heel goed zijn kunnen dan in een groepje worden samengebracht en wat moeilijkere oefeningen krijgen. Wie er niet zo goed op scoort, kan meer basisgerichte oefeningen krijgen.

... en een brede motorische ontwikkeling

Plezierbeleving is een basisvoorwaarde om een leven lang te willen blijven sporten en bewegen. Hoe breder de mogelijkheden, hoe meer kansen om verder te ontwikkelen in de sport. Ook daar wil het SportKompas winst boeken. De karakteristieken die verschillen tussen sporten worden gebruikt om te oriënteren, maar de overeenkomsten tussen sporten bieden kansen om te transfereren. Andere sporten vormen dan geen bedreiging, maar zijn een meerwaarde voor een complete, brede ontwikkeling.

Variatie kan ook een redmiddel zijn in sporten waar vroeg specialiseren nodig is (als je de top wil halen). Om de potentiële toppers in de sport te houden kan de prikkel van een andere sport de overbelasting van de specialisatiesport opvangen. Of: trainen in een andere omgeving (sport) op een zwak punt. In zo'n geval kan het SportKompas een houvast zijn om goed te kiezen.
 

SportKompas als volgsysteem

Verschillende actoren (sportleerkrachten, sportfunctionarissen, trainers) kunnen gezamenlijk de sportieve ontwikkeling van elk kind opvolgen en ondersteunen. Van de school tot de club en voor sommigen zelfs tot het podium

In de toekomst zal ook bekeken worden hoe de gegevens in het SportKompas kunnen gecombineerd worden met de data van Sport Vlaanderen. Zij registreren in welke sportclubs mensen actief zijn, en kunnen verschuivingen van de ene naar de andere club opvolgen. Valt een jongere weg bij een bepaalde club, is er dan sprake van drop-out? Of gaat hij of zij liever elders sporten? Door samenwerking krijgt de overheid met het SportKompas ook een duidelijk zicht op de fitheid van onze jeugd en hun evolutie.

Foto: Gymfed

Welke sporten zijn binnen het SportKompas opgenomen?

In alfabetische volgorde: atletiek, badminton, basebal/softbal, basketbal, boksen, boogschieten, bowling, dansen, fietsen, golf, gymnastiek, handbal, hockey, inline skaten, judo, kano/kajak, karate, klimmen, korfbal, netbal, paardrijden, roeien, rugby, schermen, schieten, ski/snowboard, squash, taekwondo, tafeltennis, tennis, triatlon, voetbal, volleybal, waterpolo, zeilen, zwemmen.

 

En sportfederaties?

Voor sportfederaties is er geen concrete rol opgenomen in het huidige project, maar omdat SportKompas doorverwijst naar het lokaal sport- en beweegaanbod én omdat we deze informatie belangrijk vinden voor elke sportprofessional, brengen we jullie op de hoogte. Wil je meer weten of wil je contact met het SportKompas? Neem dan zeker een kijkje op www.sportkompas.be.

De SportKompas methodiek is ontwikkeld door de Vakgroep Bewegings- en Sportwetenschappen aan de UGent. De oriëntatietool wordt ter beschikking gesteld aan scholen en gemeenten via de vzw SportaMundi. Deze vzw wordt door de Vlaamse overheid ondersteund met als doel om sportwetenschappelijk onderzoek in de praktijk te zetten naar scholen, gemeenten en sportverenigingen.

Auteur: 
Grace Hellinckx