De weg naar een nieuw verenigingenrecht: het WVV een stand van zaken

Het Wetboek Vennootschappen en Verenigingen (WVV), het laatste deel van Minister Geens' hervorming van het economisch recht, wordt momenteel besproken in de Kamer. Deze wet zal ertoe leiden dat de V&S-wet van 1921 (de vzw-wetgeving dus) zal opgaan in een groter wetboek.

De eerste twee delen (1. het hervormd insolventie- en faillissementsrecht en  2. het hervormd ondernemingsrecht) traden eerder dit jaar al in werking, maar hadden geen onmiddellijk invloed op de statuten van de vzw's. Bij het laatste deel zal dat anders zijn. Vandaar al een eerste vooruitblik naar wat komen zal, zodat iedereen zich tijdig kan voorbereiden.

 

Wat verandert er?

We beperken ons tot enkele krachtlijnen, maar eens de wetgevende processen afgerond en definitief zijn, zullen we hier uiteraard in detail op ingaan.

  • De Vereniging Zonder Winstoogmerk wordt een Vereniging zonder Winstuitkering. Dit betekent dat de vzw onbeperkt winstgevende activiteiten mag uitvoeren. Winstuitkering blijft echter verboden, en blijft voorbehouden aan de vennootschappen. Maar let op: zolang een vzw haar statutair doel niet heeft aangepast mag zij slechts bijkomstig economische activiteiten uitoefenen (zoals dit onder het huidige recht het geval is). Daarnaast betekent kiezen voor commerciële activiteiten als hoofddoel ook enkele andere gevolgen (zoals bv. vennootschapsbelasting, geen gebruik van vrijwilligers meer kunnen maken, enz.). Omzichtigheid is dus de boodschap!
     
  • Het WVV zal uit 14 ‘boeken’ bestaan, waarvan eentje de titel ‘vzw’ krijgt. Het is mogelijk dat verschillende boeken moeten geraadpleegd worden om een vzw-kwestie uit te klaren, aangezien er overkoepelende bepalingen zijn, een apart boek voor jaarrekeningen, fusies en splitsingen, enz. Er wordt gevreesd dat dit de leesbaarheid niet vergemakkelijkt.
     
  • Bepaalde zaken die niet geregeld zijn in de huidige vzw-wetgeving worden overgenomen uit de vennootschapswetgeving en worden dus ook voor verenigingen ingevoerd. Bv. de regeling rond belangenconflicten wordt in de verenigingswetgeving ingeschreven.
     
  • Bestuurders (en leden van de directieraad of raad van toezicht) van vzw’s zullen aan dezelfde aansprakelijkheidsstandaarden worden onderworpen als die van vennootschappen. Er wordt naar het balanstotaal van de vzw gekeken om te bepalen tot welk bedrag die aansprakelijkheid kan oplopen. Het is wel belangrijk op te merken dat de Raad van State hier ook opmerkingen over geformuleerd heeft. Er moet dus nog even gewacht worden op de definitieve draagwijdte van deze veranderingen. Let wel: ook vandaag was er al een bestuurdersaansprakelijkheid voor vzw's, dus op zich is dit geen nieuw gegeven, maar het wordt in het WVV wel op een nieuwe manier begrensd.

 

Timing

Het wetsontwerp tot invoering van het nieuwe Wetboek van vennootschappen en verenigingen werd na enkele jaren van voorbereiding op 25 mei 2018 goedgekeurd door de federale ministerraad.

Op 4 juni 2018 werd het wetsontwerp ingediend in het federale parlement.

De wet zou oorspronkelijk op 1 januari 2019 in werking treden, maar door vertraging in de parlementaire werkzaamheden verwacht het kabinet van Minister Geens dat de wet op 1 mei 2019 in werking zal treden.

 

Overgangsbepalingen

Er wordt in de wetgeving veel aandacht geschonken aan overgangsbepalingen:

Nieuw op te richten verenigingen vallen vanaf de inwerkingtreding van de wet onmiddellijk onder het nieuwe recht.

Bestaande verenigingen vallen pas op 1 januari 2020 onder de nieuwe wetgeving en krijgen dus iets meer tijd om zich aan te passen aan de nieuwe wetgeving.

De statuten van bestaande verenigingen moeten pas ten laatste op 1 januari 2024 in overeenstemming zijn met de nieuwe wetgeving (een onmiddellijke statutenwijziging is dus niet vereist, hoewel het nieuwe recht dus wel van toepassing zal zijn). 

 

De toekomst?

We volgen de parlementaire gang van zaken verder op en berichten hier verder over van zodra de teksten goedgekeurd werden in het Federaal Parlement.

     

    Gepost door: 
    Lien Berton